Op 12 november heeft de Tweede Kamer gestemd over het Belastingplan 2027, inclusief een groot aantal amendementen, alsmede de Overige fiscale maatregelen 2027, de Wet fiscale stimulering start-ups en scale-ups en de Novelle uitbreiding vermogenswinstbelasting box 3.

Wat blijft gelijk?

De ingediende en aangenomen amendementen zien met name op de tarieven in box 1, 2 en 3 en de erf- en schenkbelasting. Een groot aantal maatregelen zoals die waren aangekondigd met Prinsjesdag is dan ook (nagenoeg) ongewijzigd aangenomen. Het gaat onder meer om:

• Afschaffing van de aftrek voor specifieke zorgkosten per 2028;
• Verhoging van de onbelaste reiskostenvergoeding van € 0,23 naar € 0,25;
• Verhoging van de algemene heffingskorting en verlaging van de inkomensafhankelijke combinatiekorting;
• Uitzondering van fictief reguliere voordelen voor de overlijdensdividendregeling;
• Vaststelling van de verkrijgingsprijs van aandelen bij emigratie naar de werkelijke waarde bij zetelverplaatsing;
• Uitstel van de heffing over uitoefening van aandelenopties in een kwalificerende start-up of scale-up tot het verkoopmoment en een grondslagversmalling van 65%;
• Afbouw van de stakingsaftrek en meewerkaftrek in de inkomstenbelasting tot nihil in 2030;
• Schrappen van het onzakelijkheidsvermoeden bij fusies en splitsingen;
• Uitzondering van het ingeprijsde valutaresultaat van de deelnemingsvrijstelling;
• Verhoging van maximumbedrag dat onder de forfaitaire regeling in de innovatiebox kan worden gebracht van €25.000 naar €100.000 per jaar;
• Verhoging van de energie-investeringsaftrek van 40% naar 45,5%;
• Verlaging van het overdrachtsbelastingtarief voor woningen (geen eigen woning) van 8% naar 7%;
• Verlenging van de accijnskorting op benzine tot 2028;
• Verlenging van het overgangsrecht van de pseudo-eindheffing voor fossiele auto’s naar 31 december 2030.

Een nadere toelichting op deze regelingen vindt u in ons Prinsjesdag-nieuwsbericht: Prinsjesdag 2026: de belangrijkste fiscale wijzigingen op een rij – C&B More

Wat wijzigt?

Box 1

In het oorspronkelijke Belastingplan zouden de tarieven in box 1 worden verhoogd. In de eerste schijf zou het tarief van 35,75% naar 36,23% gaan, in de tweede schijf van 37,56% naar 38,16%. Als gevolg van de aangenomen amendementen wordt het percentage van de eerste schijf 35,98% en het tarief in de tweede schijf 38,02%.

De hiervoor benodigde middelen worden onder meer gevonden in de tariefstijging in box 3. Ter dekking wordt bovendien de oorspronkelijk voorgestelde verhoging van de arbeidskorting versoberd: deze zou van € 5.685 naar € 5.929 gaan, maar stijgt nu slechts tot € 5.702.

Box 2

Het aannemen van de Novelle uitbreiding vermogenswinstbelasting box 3 leidt tot een aantal wijzigingen in box 2. Zo worden de tarieven in beide schijven verlaagd: waar momenteel een tarief van 24,5% over inkomen tot € 68.843 geldt en een tarief van 31% over het meerdere, gelden met ingang van 2027 percentages van 23,5% respectievelijk 29%. De verlaagde tarieven gelden tot 2031.

Bovendien wordt vanaf 2027 de grens voor Wet excessief lenen jaarlijks verlaagd. Op de eerstvolgende peildatum, 31 december 2026, bedraagt de grens nog € 500.000. In 2027 zakt de drempel naar € 420.000, in 2028 naar € 340.000, in 2029 naar € 260.000, in 2030 naar € 180.000 en tot slot in 2031 naar € 100.000. De drempels betreffen minimumbedragen, en worden verhoogd met het bedrag waarover in een eerder jaar reeds is geheven op grond van de Wet excessief lenen.

Jaarlijks worden de schijfgrenzen in box 2 gecorrigeerd voor de inflatie. Ter dekking van de overige voorstellen wordt deze indexering in 2027 tot en met 2031 niet uitgevoerd. Gevolg hiervan is dat relatief bezien een steeds groter gedeelte van de inkomsten in box 2 in de hogere tariefschijf belandt.

Box 3

Er komt een getrapt tarief in box 3. Waar momenteel het volledige belastbare inkomen wordt belast tegen 36%, zal met ingang van 2029 het box 3-inkomen tot € 60.000 worden belast tegen 35,5%, en het meerdere tegen 38,5%. Dit hogere tarief wordt door enkele partijen aangeduid als de ‘Miljonairsbelasting’. Voor beleggers die een gemiddeld rendement van 6% behalen, houdt dit in dat zij onder het hogere tarief vallen vanaf een belegd vermogen van
€ 1 mln. Omdat bij spaargeld de rendementen lager liggen, zal deze grens voor de (gedeeltelijke) spaarder aanzienlijk hoger liggen.

Bij de Novelle uitbreiding vermogenswinstbelasting box 3 zal een kostenaftrek gaan gelden voor onroerende zaken in box 3. Onder het huidige stelsel met tegenbewijsregeling is deze kostenaftrek niet toegestaan, wat volgens de partijen tot ongewenst gevolg heeft dat veel verhuurders tot verkoop overgaan. Zij willen daarom dat dit zo spoedig mogelijk wordt aangepast, maar omdat dit uitvoeringstechnisch pas met ingang van 2028 zou kunnen, is de definitieve datum nog opengelaten.

Schenk- en erfbelasting

Het fiscale voordeel van de gift onder schuldigerkenning (de ‘papieren schenking’) wordt vanaf 2027 minder voordelig. Met de schenking onder schuldigerkenning kan een geldbedrag middels notariële akte worden toegezegd, maar wordt de betaling daarvan schuldig gebleven. Hierdoor ontstaat een schuld van de gever aan de begiftigde, waarover jaarlijks rente verschuldigd is. De betaling van deze rente – welke wettelijk op 6% wordt gesteld – aan de begiftigde vormt op zichzelf geen gift en is derhalve niet belast met schenkbelasting. Wanneer de gift uitbetaald wordt, bijvoorbeeld bij overlijden van de schenker, levert deze structuur bovendien een erfbelastingvoordeel op: omdat de schenking reeds gedaan was, hoort het bedrag van de gift niet meer tot de nalatenschap en wordt mogelijk een minder groot bedrag in de tweede tariefschijf belast (progressievoordeel).

Voor schenkingen onder schuldigerkenning die op of na 1 januari 2027 worden gedaan, gaat gelden dat bij de aflossing van de schuld wordt gedaan alsof de schenking dan pas wordt verkregen. Bij betaling als gevolg van overlijden betekent dit bijvoorbeeld dat het bedrag van de schenking alsnog als onderdeel van de nalatenschap wordt gezien, waardoor het tariefprogressievoordeel vervalt. Voor papieren schenkingen die uiterlijk op 31 december 2026 bij notariële akte overeengekomen zijn én waarvan de schenking nog in 2026 wordt geformaliseerd, geldt dat de oude regeling van toepassing blijft.

Voor de rente die ter zake van de schuldigerkenning betaald wordt, geldt momenteel een vaste rekenrente van 6%. In het aangenomen amendement wordt voorgesteld deze vanaf 2028 jaarlijks te actualiseren. Daarbij wordt kortgezegd gekeken naar de door de DNB gepubliceerde 9-jaarsrente over de afgelopen vijf jaar en wordt hiervan het gemiddelde genomen. Door deze wijzigingen zal de rente lager komen te liggen, wat het jaarlijkse voordeel doet afnemen. Bovendien zullen jaarlijks de kapitalisatiefactoren worden bijgesteld, die worden gebruikt voor onder meer de berekening van een uitkering die afhankelijk wordt gesteld van iemands leven. Deze factoren worden vanaf 2027 afhankelijk gesteld van de cumulatieve overlevingskansen zoals gepubliceerd door het Koninklijk Actuarieel Genootschap (AG).

De papieren schenking is derhalve ook na 2027 nog mogelijk, maar leidt niet langer tot een progressievoordeel en het rentevoordeel neemt af.

Naast bovenstaande aanpassingen wordt ook in de erf- en schenkbelasting de inflatiecorrectie voor vijf jaren niet doorgevoerd. Dat betekent dat in de tariefschijven van 2027 tot en met 2031 geen indexering plaats zal vinden.

WBSO

Momenteel geldt voor voordelen tot € 391.020 een tegemoetkomingspercentage van 36%. Dit bedrag wordt met ingang van 2027 geïndexeerd op € 396.082. Voor het meerdere blijft een percentage van 16% gelden.

Verder zal onderzocht worden of het innovatieboxvoordeel ook berekend kan worden aan de hand van het aantal Wbso-uren ten opzichte van het aantal werknemers. De huidige rekenmethode is voor veel mkb-ondernemingen administratief te bewerkelijk, nu deze maatwerk en overleg met de fiscus vereist. Bovendien zal onderzocht worden of voor de RVO-beschikking in plaats van een doorlopende toets op een schaalbaar, herhaalbaar bedrijfsmodel, snelle groei en innovatie kan worden vervangen door een durfkapitaalinvesteringstoets. Een durfkapitaalinvestering zou dan een afzonderlijke route zijn voor kwalificatie als start-up of scale-up.

Oudedagsverplichting

Sinds 2020 kunnen dga’s hun pensioen in eigen beheer niet meer omzetten in een oudedagsverplichting (ODV). Daardoor blijven zij te maken houden met fiscale verplichtingen en administratieve lasten. Er wordt derhalve een regeling uitgewerkt waarmee deze dga’s hun bestaande pensioen in eigen beheer alsnog fiscaal neutraal kunnen omzetten. Een heropening van de mogelijkheid om te kiezen voor een ODV zou daarbij een oplossing kunnen bieden: binnen de ODV zijn er meer mogelijkheden om het opgebouwde vermogen uiteindelijk onder te brengen in bijvoorbeeld een lijfrente bij een bank, beleggingsonderneming of verzekeraar. Het verzoek is dat de regering deze mogelijkheid uitwerkt en de Kamer vóór 1 juli 2027 informeert over de uitkomst.

Hoe nu verder?

Nu het gehele pakket Belastingplan 2027 en de Novelle box 3 door de Tweede Kamer zijn aangenomen, is het de beurt aan de Eerste Kamer. Zij moeten de wetsvoorstellen gaan aannemen of verwerpen. Ook indien het kabinet zou komen te vallen, gaat die behandeling gewoon door.

Wat is het effect van de wijzigingen op uw fiscale strategie? Neem gerust contact met ons op, we kijken graag met u mee.