Nieuw kennisgroepstandpunt van de Belastingdienst

De Belastingdienst heeft recent een kennisgroepstandpunt gepubliceerd over de toepassing van de samenloopvrijstelling bij de vereenvoudigde zusterfusie. Op basis van dit standpunt bestaat bij een dergelijke fusie geen recht op de samenloopvrijstelling, omdat er geen sprake is van een verkrijging onder bezwarende titel. Dit is met name het geval wanneer sprake is van een 100%‑deelneming, omdat in die situatie op basis van de wet geen aandelen worden uitgegeven en er dus geen tegenprestatie plaatsvindt. Het gevolg kan zijn dat bij een zusterfusie tussen twee 100%-deelnemingen overdrachtsbelasting verschuldigd is, omdat de Belastingdienst stelt dat geen beroep kan worden gedaan op de samenloopvrijstelling.

Wat is een vereenvoudigde zusterfusie?

Van een zusterfusie is sprake wanneer twee of meer deelnemingen van dezelfde aandeelhouder juridisch met elkaar fuseren. Hierbij gaat het vermogen van de verdwijnende vennootschap onder algemene titel over op de verkrijgende vennootschap. Als tegenprestatie voor de overgang van het vermogen worden door de verkrijgende vennootschap aandelen uitgereikt aan diens aandeelhouders Van een vereenvoudigde zusterfusie is sprake wanneer twee of meer 100% deelnemingen opgaan in een andere 100% deelneming, waarbij er geen aandelen worden uitgereikt als tegenprestatie voor de overgang van het vermogen.

Wat is de samenloopvrijstelling?

De samenloopvrijstelling voorkomt dat ten aanzien van de overgang van vastgoed zowel btw als overdrachtsbelasting wordt geheven. De vrijstelling geldt wanneer een levering van onroerend goed plaatsvindt die voor de btw belast is en diezelfde levering ook als een overdracht in de zin van de overdrachtsbelasting kan worden aangemerkt. In dat geval wordt de heffing van overdrachtsbelasting achterwege gelaten, zodat er geen samenloop kan ontstaan tussen de omzetbelasting en overdrachtsbelasting.

Bij een zusterfusie waarbij vastgoed betrokken is, gaat het vermogen van de verdwijnende vennootschap onder algemene titel over op de verkrijgende vennootschap. Hoewel er geen sprake is van een tegenprestatie ten aanzien van het vastgoed en er daarom geen omzetbelasting verschuldigd is, kan op grond van een goedkeuring toch een beroep worden gedaan op de samenloopvrijstelling wanneer met de inbreng van de verdwijnende vennootschap aandelen in de verkrijgende vennootschap worden uitgegeven. Op die manier wordt voorkomen dat met de zusterfusie waarbij vastgoed overgaat naar de verkrijgende vennootschap alsnog overdrachtsbelasting verschuldigd is.

Waarom is volgens de Belastingdienst de samenloopvrijstelling niet van toepassing bij een vereenvoudigde zusterfusie?

Bij een vereenvoudigde zusterfusie, dus de situatie dat geen aandelen in de verkrijgende vennootschap worden uitgereikt vanwege een 100% deelneming, stelt de Belastingdienst dat geen sprake is van een verkrijging onder bezwarende titel, omdat er geen tegenprestatie plaatsvindt. Daardoor ontbreekt volgens de Belastingdienst een rechtsbetrekking waarbij over en weer prestaties worden uitgewisseld. Als gevolg hiervan kan geen beroep worden gedaan op de goedkeuring zoals wel het geval is bij een reguliere zusterfusie. Naar het oordeel van de Belastingdienst is de samenloopvrijstelling niet toepasbaar.

Gevolgen voor de praktijk

Het standpunt kan verstrekkende gevolgen hebben voor reorganisaties waarbij vastgoed betrokken is. Om te voorkomen dat alsnog overdrachtsbelasting verschuldigd is bij een zusterfusie zal onder omstandigheden moeten worden teruggevallen op andere vrijstellingen in de overdrachtsbelasting. Deze vrijstellingen kennen echter strengere voorwaarden en aanhoudingseisen.

Tot slot

Wilt u weten hoe dit voor u uitpakt bij een voorgenomen herstructurering? Neem dan gerust contact met ons op. Wij kijken graag met u mee.